Sahada Ortak Sorumluluk: Taşeron ve Alt İşveren İSG Yönetim Rehberi

İşletmelerde dış kaynak kullanımı artarken, alt işveren ve müteahhit kaynaklı iş kazaları da ciddi bir risk unsuru oluşturmaktadır. Yasal mevzuata göre asıl işveren, kendi sahasında faaliyet gösteren tüm alt yüklenicilerin iş sağlığı ve güvenliği süreçlerinden müteselsilen sorumludur. Güvenli bir çalışma ortamı sağlamak için taşeron yönetimi sözleşme aşamasından işin teslimine kadar disiplinle yürütülmelidir.

1. Sözleşme ve Ön Değerlendirme Süreci

İSG gereksinimleri, alt işveren sahaya adım atmadan önce resmiyet kazanmalıdır.

• Şartnameye İSG Maddeleri: İSG kuralları, KKD standartları ve ihlal cezaları ana sözleşmenin ayrılmaz bir parçası yapılmalıdır.
• Yetkinlik ve Sicil Kontrolü: Firmanın geçmiş kaza istatistikleri, İSG yönetim planı ve sektörel yetkinlik belgeleri incelenmelidir.
• İSG Profesyoneli Görevlendirmesi: Yüklenicinin yasal sürelerine uygun iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi atamaları sorgulanmalıdır.
• Risk Analizi ve Metot Beyanı: Yapılacak spesifik işe özel hazırlanmış Risk Değerlendirme Raporu ve Metot Bildirimi (Method Statement) talep edilmelidir.

2. Sahaya Kabul ve İşe Başlama Prosedürleri

Gerekli evraklar tamamlanmadan ve oryantasyon verilmeden hiçbir taşeron personeli sahaya alınmamalıdır.

• Özlük ve Sağlık Dosyaları: Ağır ve tehlikeli işlere uygunluk sağlık raporları, mesleki yeterlilik belgeleri ve SGK girişleri doğrulanmalıdır.
• Tesis Oryantasyon Eğitimi: Sahaya özel tehlikeler, acil çıkışlar, toplanma alanları ve tesis kuralları çalışanlara aktarılmalıdır.
• Çalışma İzni (PTW) Sistemi: Sıcak çalışma, kapalı alan veya yüksekte çalışma gibi kritik işler için yazılı izin formu düzenlenmelidir.
• Ekipman Uygunluk Onayı: Taşeronun getirdiği iskele, vinç, kaynak makineleri ve el aletlerinin periyodik muayene raporları kontrol edilmelidir.

3. Saha İçi Denetim, İletişim ve Koordinasyon

İş başladıktan sonra alt yükleniciyi kendi haline bırakmamak, sürekli denetimle standartları korumak esastır.

• Günlük İş Başı Konuşmaları (Toolbox): Günlük yapılacak işler ve o güne özel tehlikeler ekip liderlerince personele hatırlatılmalıdır.
• Ortak İSG Kurul Toplantıları: Çoklu yüklenici bulunan sahalarda koordinasyonu sağlamak adına düzenli koordinasyon toplantıları yapılmalıdır.
• Çapraz ve Habersiz Denetimler: Asıl işveren İSG ekipleri belirli aralıklarla sahada KKD, tertip-düzen ve güvenli çalışma denetimleri gerçekleştirmelidir.
• Uygunsuzluk ve DÖF Takibi: Tespit edilen ihlaller derhal raporlanmalı, düzeltici önleyici faaliyet tamamlanana kadar gerekirse iş durdurulmalıdır.
• Performans Kapatma Değerlendirmesi: İş bitiminde yüklenicinin İSG performansı puanlanmalı ve sonraki projeler için referans havuzuna işlenmelidir.